GESCHIEDENIS
BRASSERIE DE POORT

Brasserie de Poort is gevestigd in De Zijlpoort, een van de twee
stadspoorten die Leiden nog rijk is. Oorspronkelijk telde de
stad acht stadpoorten. Ondanks alle krijgslustige ornamentiek
(kanonnen, harnassen, buskruitvaten) heeft het gebouw nooit
veel oorlogshandelingen moeten doorstaan. Het rumoer in en
rond de Zijlpoort was doorgaans wat van vrolijker aard.

VERRASSENDE VORM

Het gebouw is in 1667 opgetrokken in classicistische stijl volgens een ontwerp van de leidse bouwmeester Willem van der Helm. Het beeldhouwwerk is van rombout verhulst. De Poort moest zowel aansluiten op de stadswal als op de ervoor gelegen brug. Dit probleem is fraai opgelost. Het gebouw -inclusief het torentje– heeft de grondvorm van een parallellogram. De naam verwijst naar het nabijgelegen
riviertje de zijl.

WILDE JAREN

In de loop der tijd heeft de zijlpoort, en dan met name de boven de doorgang gelegen Poortwachterszaal verschillende functies vervuld. Begin achttiende eeuw vergaderden er de rederijkers. Deze literair geïnteresseerde burgers hadden een zeer intensieve belangstelling voor kluchtige toneelvoorstellingen waarbij de gezelligheid op alcoholische wijze werd onderstreept. Op een gegeven moment werden hun ‘vergaderingen’ het stadbestuur wat te gortig. Het vrolijke gezelschap werd De Poort uitgezet.

VERVAL EN HERSTEL

Vanaf 1736 was er een school voor arme kinderen gevestigd.
In de negentiende eeuw werden er stadsgoederen opgeslagen. In latere jaren werd het steeds stiller in de zijlpoort. Het verval trad in. Gedurende het laatste kwart van de twintigste eeuw is de zijlpoort tweemaal ingrijpend gerenoveerd.

NIEUW LEVEN

Tijdens de laatste renovatie, in de jaren negentig, zijn aan beide zijden van het gebouw steunende constructies aangebracht. Deze hebben de vorm van een stadswal. In 1999 ging Brasserie De Poort van start in de moderne zuidvleugel en het oorspronkelijke gebouw. De zijlpoort met zijn terrassen biedt zijn bezoekers nu een spannende mix van oud en nieuw.